Trafnidiaeth
Y Gamlas yn Aberhonddu

Adeiladwyd y gamlas yn Aberhonddu, a gwblhawyd ym 1800, er mwyn gostwng pris y glo a chalch a gludid i'r dref. Fodd bynnag, erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg dim ond un cwch marchnad o Gasnewydd oedd yn dal i'w defnyddio.

Dengys y cyfrifiad fod ychydig o bobl yn dal yn gysylltiedig â'r gamlas-- er fod un wedi ymddeol.
| 1891 Census | ||||||
| 4 Mount Street, Brecon | ||||||
| Name | Position in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh speaker |
| Edwin Pornell | Head | M | 49 | Carpenter | Monmouthshire Govilon | English |
| Catherine Pornell | Wife | M | 43 | London Limehouse | English | |
| James Pornell | Son | S | 21 | Surveyor's assistant | Brecon | English |
| Thomas Pornell | Father | Wid | 77 | Retired boat builder | Brecon Llanthew | English |
Dyn arall a oedd yn dal i weithio ar y gamlas oedd David Morgan:
| 1891 Census | ||||||
| 19 John Street, Brecon | ||||||
| Name | Position in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh speaker |
| David Morgan | Head | M | 53 | Canal boatman | Breconshire Brecon | Both |
| Elizabeth Morgan | Wife | M | 56 | Radnorshire Glasbury | English | |
| Mary A Lane | Dau | M | 25 | Breconshire Brecon | English | |
| Norah E Lane | Grandaughter | 4 | Breconshire Brecon | English | ||

Hysbyseb o Sutton's Directory
Archifau Sir Powys.