Powys: Diwrnod Ym Mywyd

1891

In English

Hafan

Addysg

Amodau Cymdeithasol

Bywyd yn y Cartref

Cyfraith a Threfu

Cymuned

Diwylliant

Gofal Iechyd

Gwaith

Powys: Y Pryd Hynny a Nawr

Trafnidiaeth


Mynegai


E-bost




Addysg

Presenoldeb yn yr Ysgol: Ysgol Cantal Llanbister

Roedd yna broblemau tebyg yn Ysgol Cantal Llanbister. Yn ôl yr arfer yn 1891, roedd y tywydd gwael yn effeithio ar bresenoldeb ac roedd yr athro yn gwobrwyo'r rheini oedd wedi mynychu'r ysgol yn dda, er nid y tywydd oedd yr unig reswm pan fod plant yn absennol:

"...attendance suffers from the Knighton fairs and markets,..." darn o lyfr log ysgol.
"Mar 6th As the attendance suffers from the Knighton fairs and markets, I gave the regular children an hour's play this morning. Aaron Stephens and T Hamer have been kept from school to go to the fair at Knighton."

Roedd Aaron Stephens yn achosi cryn bryder iddo:

"April 7th Aaron Stephens is absent today, having gone to the sale at Bryndraenog. This boy was reported to the Board for irregular attendance on 4th April."
"Aaron Stephens is absent today,..." darn o lyfr log ysgol.

Serch hynny, yn y pen draw gadael wnaeth Aaron a hynny cyn iddo gyrraedd yr oed priodol gymaint yr oedd yn casáu ysgol:

"Mr J Bound has engaged Aaron Stephens..." darn o lyfr log ysgol "June 9th I find that Mr J Bound has engaged Aaron Stephens (st V) to work for him. This boy is not 13 years of age for another month."

Mae'r cyfrifiad yn dangos fod Mr Bound yn byw wrth ymyl Aaron, ac roedd ganddo deulu mawr. Efallai fod tad Aaron yn feiliff ar fferm John Bound.


1891 Census
28 Rhosgree, Llanbister
Name
Position in
household
Marital status
Age
Occupation
Place of Birth
English/Welsh
speaker
John Bound
Head
M
46
Farmer
Radnorshire, Heyope
English
Hannah W Bound
Wife
M
44
Radnorshire, Llanbister
English
Henry Bywater
Uncle
Widr
?7
Retired farmer
Radnorshire, Llanbister
English
Lizzie James
Serv
S
21
General Servant
Radnorshire, Llanelwill
English
Bryan Evans
Serv
S
30
Farm Servant
Radnorshire, Pilleth
English
Matthew G Williams
Serv
S
24
Farm Servant
Montgomeryshire, Llanfair Caereinion
English
John Meredith
Serv
S
22
Farm Servant
Radnorshire, Pilleth
English
Price Noel Parker
Serv
S
16
Farm Servant
Radnorshire, Llanbister
English
31 Ffoesllappery, Llanbister
Evan Stephens
Head
M
47
Farm Bailiff
Radnorshire, Llanbister
English
Mary Ann Stephens
Wife
M
47
Radnorshire, Llanbadarnfynydd
English
Aaron Stephens
Son
12
Scholar
Radnorshire, Bleddfa
English

Yn debyg iawn i lawer o ysgolion eraill ym Mhowys, wnaeth Cantal Llanbister ddioddef yn wael oherwydd epidemig ffliw ar ddechrau'r haf.

"May 28th Numbers very low. Twenty two absent. Eleven of these are under the ‘Influenza'."
"Numbers very low." Darn o Lyfr Log Ysgol

Er nid oedd pawb yn dweud y gwir:

"Nine girls and 3 boys have been absent..." darn o lyfr log ysgol "May 29th Nine girls and 3 boys have been absent all the week. One boy, viz Richard Evans, Coxhead, reported ill, and was at the Knighton markets."

Bu'n rhaid i'r athro gau'r ysgol yn y pendraw oherwydd yr epidemig.


Bresenoldeb yn yr Ysgol Tud. 1
Ysgol Cantal Llanbister

¦ Mynegai ¦ Hafan ¦ Addysg ¦ Amodau Cymdeithasol ¦ Bywyd yn y Cartref ¦ Cyfraith a Threfin ¦
¦ Cymuned ¦ Diwylliant ¦ Gofal Iechyd ¦ Gwaith ¦ Powys: Y Pryd Hynny a Nawr Trafnidiaeth ¦
¦ Am y Prosiect ¦ Partneriaid ¦ Ffynonellau & Cydnabyddiaeth ¦ Llinell Amser - 1891 ¦ Llinell Amser - 2002 ¦