Addysg
Coleg Crist, Aberhonddu
![]() |
|
Coleg
Crist, Aberhonddu.
Archifau Cyngor Sir Powys |
Sefydlwyd Coleg Crist yn ei ddull modern yn 1853, er bod y safle wedi'i ddefnyddio ers y drydedd ganrif ar ddeg fel mynachlog Dominicaidd, ac yna fel coleg prebendaidd gydag ysgol. Pan sefydlwyd yr ysgol breifat, gosodwyd yng nghynllun Coleg Crist yn 1855 mai Clerc a oedd yn offeiriad y dylai'r Prifathro fod. Er i'r amod gael ei newid yn 1880, roedd y prifathro ar adeg cyfrifiad 1891 yn weinidog oedd wedi'i ordeinio, fel ag yr oedd pob un o'r penaethiaid tan 1956:
| 1891 Census | ||||||
| Christ College, Brecon | ||||||
| Name | Position
in household |
Marital status | Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh
speaker |
|
Matthew A Bayfield
|
Head
|
M
|
38
|
Clerk in Holy Orders,
Headmaster of Christ College
|
Warwickshire Edgebaston
|
English
|
|
Helen C Bayfield
|
Wife
|
M
|
30
|
Cheltenham
|
English
|
|
|
Edward M Bayfield
|
Son
|
3
|
Malvern
|
English
|
||
|
Cyrille H D Bayfield
|
Dau
|
2
|
Malvern
|
English
|
||
|
Amy S Young
|
Visitor
|
S
|
23
|
Exmouth
|
English
|
|
Gadawodd y Parch Bayfield yr ysgol yn 1895. Roedd yn dda iawn am recriwtio disgyblion newydd i'r ysgol, ac roedd yn llwyddo i ddenu disgyblion o bell, fel gellir gweld o'r cyfrifiad a ddychwelwyd a'r bechgyn oedd yn byw yno ar yr adeg yma.
![]() |
|
Cynllun
o Goleg Crist, Aberhonddu
|
Yn ogystal â'r Parch Bayfield roedd dau athro arall yn byw yn yr ysgol yn 1891 -- un yn y coleg ei hunan ac un yn yr hostel. Yn ychwanegol at hyn roedd ganddynt metrons ac amrywiol weision i'w cynorthwyo.
| 1891 Census | ||||||
| Christ College | ||||||
| Name | Position
in household |
Marital
status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh
speaker |
|
Cecil M Horsbargh
|
House tutor
|
S
|
26
|
Assistant master
|
Ilkeston Derbyshire
|
English
|
|
Elizabeth Dowding
|
Matron
|
S
|
40
|
Matron of school
house
|
Somerset Hensbridge
|
English
|
|
Fanny Ogelsby
|
Serv
|
S
|
33
|
Cook
|
Staffs Aldridge
|
English
|
|
Emily Pritchard
|
Serv
|
S
|
24
|
Parlourmaid
|
Hereford Clehonger
|
English
|
|
Alice M Dent
|
Serv
|
S
|
20
|
Housemaid
|
Worcester Malvern
Link
|
English
|
|
Margaret Harley
|
Serv
|
S
|
31
|
Nurse
|
Worcester Dodford
|
English
|
|
Mary Barnes
|
Serv
|
S
|
20
|
Kitchenmaid
|
Gloucester Golden
Valley
|
English
|
|
Edith Parton
|
Serv
|
S
|
19
|
Housemaid
|
Staffs Ripton
|
English
|
|
Rose Jowell
|
Serv
|
S
|
17
|
Housemaid
|
Hereford
|
English
|
|
Jenny Sellers
|
Serv
|
S
|
17
|
Scullerymaid
|
Brecon
|
English
|
|
Thomas Williams
|
Serv
|
S
|
26
|
Butler
|
Brecon
|
English
|
|
David W Powell
|
Serv
|
S
|
18
|
Bootboy
|
Gloucester
|
English
|
| The Hostel | ||||||
|
Edwin S Allen
|
Head
|
S
|
27
|
Classical Master
|
Southend
|
English
|
|
Lucy Hancock
|
Matron
|
S
|
35
|
Matron
|
Bucks Penn
|
English
|
|
Emily Bradley
|
Serv
|
S
|
21
|
Cook
|
Radnor Presteigne
|
English
|
|
Emily S Powell
|
Serv
|
S
|
20
|
Housemaid
|
Brecon
|
English
|