Addysg
Cyrraedd yr ysgol
![]() |
![]() |
|
Map
o Bowys yn dangos lleoliad Cantal, Llanbister
|
Map o Lanbister
|
Roedd cyrraedd yr ysgol yn dipyn o waith caled i lawer o blant. Roedd llawer yn byw ar ffermydd anghysbell ac yn gorfod cerdded milltiroedd er mwyn cyrraedd yr ysgol. Roedd ysgol Cantal Llanbister mewn lleoliad anghysbell.
![]() |
"July 6th Very heavy rain. Children unable to cross the brook and hill. School not opened until the afternoon and then only 29 present." |
Dychwelodd y brifathrawes i ysgol Abaty Cwm Hir wedi iddi fod yn sâl a chanfod:
| "A slight improvement in the attendance today. At the request of Mrs Phillips I went to The Groes, found the children slowly recovering but too feeble to attempt the journey to school, a distance of 2 ¼ miles." |
![]() |
| 1891 Census | ||||||
| Groise, Abbeycwmhir | ||||||
|
Name
|
Position in
household |
Marital
status |
Age
|
Occupation
|
Place of Birth
|
English/Welsh
speaker |
|
James Evans
|
Head
|
M
|
34
|
Estate labourer
|
Radnor, Llanbister
|
English
|
|
Elizabeth Evans
|
Wife
|
M
|
28
|
Radnor, Abbeycwmhir
|
English
|
|
|
Evan Evans
|
Son
|
9
|
Scholar
|
Radnor, Abbeycwmhir
|
English
|
|
|
Edwin Evans
|
Son
|
7
|
Scholar
|
Radnor, Abbeycwmhir
|
English
|
|
|
Stephen Evans
|
Son
|
5
|
Scholar
|
Radnor, Abbeycwmhir
|
English
|
|
|
George Evans
|
Son
|
2
|
Radnor, Abbeycwmhir
|
English
|
||
|
Mary E Evans
|
Dau
|
1
|
Radnor, Abbeycwmhir
|
English
|
||
Roedd yn rhaid i blant teulu Morris oedd yn mynychu Ysgol Aberedw gerdded hyd yn oed ymhellach i gyrraedd yr ysgol, pellter o ryw 3 milltir.
O bryd i'w gilydd byddai'r siwrnai hir yn beryglus, fel a welir o achos trist y plentyn 6 blwydd oed sef Beatrice Gough oedd yn mynychu Ysgol Yr Hob:
![]() |
"A terrible accident happened today at the crossing, over the line, to Treluggas. One of the school-children, Beatrice Gough, on returning from dinner, was caught by the express train and killed, being literally cut to pieces. " |

Rhoddwyd amser i'r plant fynd i'w hangladd.