Cymuned

Stephen Williams, Syrfëwr y Sir

Ganed Stephen Williams yn Mellington, ger Yr Ystog ar Fehefin 7fed 1837. Cafodd ei addysgu yn Bishop's Castle, a chafodd ei brentisio fel peiriannydd sifil yn Newcastle, Swydd Stafford. Aeth ymlaen i fod yn gynorthwy-ydd i Benjamin Piercey, a wnaeth lawer iawn o'r gwaith tirfesur cynnar ar gyfer y rheilffyrdd Cymreig.
	Stephen Williams, Syrfëwr y Sir a Phensaer Archifau Sir Powys

Symudodd i Raeadr yn Sir Faesyfed yn 1862 a phriododd Maria, merch y Capten James o Benralley. Sefydlodd Stephen Williams ei hunan fel asiant tir a syrfëwr, yn 1886 gan dderbyn ei gymwysterau fel pensaer. Penodwyd ef yn ddiweddarach fel syrfëwr ar gyfer Sir Faesyfed.

Swyddfeydd Stephen Williams yn Rhaeadr, 1895 Archifau Sir Powys

Roedd ganddo ddigon o waith fel Syrfëwr y Sir ac fel ymarferydd preifat. Roedd hyn yn cynnwys caeau, pontydd, tai, adeiladau cyhoeddus, eglwysi a llawer iawn o waith ar ran Corfforaeth Birmingham mewn perthynas â'r gwaith dwr yng Nghwm Elan.

Yn ogystal â'i waith tirfesur a sgiliau pensaernïol, roedd yn hanesydd lleol gwybodus gyda diddordeb arbennig mewn archeoleg. Bu'n goruchwylio nifer o gloddiadau lleol. Ef ddechreuodd gorfflu gwirfoddol cyntaf Rhaeadr hefyd gan gael ei ddyrchafu yn y pen draw i reoli Reifflwyr 1af Swydd Henffordd yn 1898.

Ar adeg cyfrifiad 1891, roedd ym Mhenrally gyda'i wraig Maria:

Bu farw ar 11eg Rhagfyr 1899.

Am ragor o wybodaeth am Stephen Williams, ewch i edrych ar Wefan Hanes Digidol Powys.