| Trafnidiaeth
Trafnidiaeth yn cael ei dynnu gan geffyl Roedd cefylau'n dal yn hanfodol ar gyfer cludo nwyddau a phobl, er erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg tueddai hynny i fod ar gyfer teithiau llai na chyn dyfodiad y rheilffyrdd. Nododd Kelly's Directory ym 1895 fod: |
![]() The Bulwark, Aberhonddu Archifau Sir Powys |
|
Hysbyseb o Kelly's Directory Archifau Sir Powys |
| Roedd gwraig weddw a'i mab yn rhedeg marchdy, ble'r oedd cerbynau'n cael eu tynnu gan geffyl ar gael i'w llogi. |
| 1891 Census | ||||||
| 3 Bulwark | ||||||
| Name | Position in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh speaker |
| Jane Medcalfe | Head | Wid | 66 | Livery Stable Proprietor | Breconshire Brecon | English |
| David John Medcalfe | Son | S | 32 | Manager Livery Stables | Breconshire Brecon | English |
| Miriam Medcalfe | Dau | S | 24 | Housekeeper | Breconshire Brecon | English |
| Jane J Medcalfe | Dau | S | 22 | Assisting in House | Breconshire Brecon | English |
| Mae Kelly'n rhestru John Medcalfe fel perchenog fflei yn 3 The Bulwark 4 blynedd yn ddiweddarach -- roedd fflei yn fath o gerbyd yn cael ei dynnu gan geffyl. Cymerwyd yr hysbyseb hwn o Bennett's Directory o'r un flwyddyn. |
![]() Archifau Sir Powys |
"J J MEDCALFE LIVERY STABLES, BRECON. Licensed to let Post Horses, Flys, Dog Carts &c. Wedding Carriages on the shortest notice. Hearses & Mourning Coaches. Established 1857." |
Efallai eu bod yn dibynnu ar wasanaethau
Edward Dennison, torrwr ceffylau a oedd yn hyfforddi ceffylau i'w merlota
neu ar gyfer tynnu cerbydau. Cyflogwyd ei lys fab mewn cangen arall o'r diwydiant
trafnidiaeth fel taniwr rheilffordd:
| 1891 Census | ||||||
| Cerrigcochion Old Toll House, Brecon | ||||||
| Name | Position in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh speaker |
| Edward Dennison | Head | M | 27 | Horsebreaker | Breconshire Brecon | English |
| Mary Dennison | Wife | M | 44 | Montgomeryshire Newtown | English | |
| David J Morris | Stepson | S | 21 | Railway Fireman | Glamorgan Merthyr Tydfil | English |
| Edward Morris | Stepson | S | 13 | Newspaper deliverer | Glamorgan Merthyr Tydfil | English |
|
Gallai gyrrwr coets neu goetmon weithio'n breifat i un cyflogwr (e.e. trifeddianwr lleol), neu fod ar gael i'w logi'n gyffredinol. Roedd gan William Williams hefyd gyfrwywr yn ei gartref, dyn arall yn dibynnu ar ddefnydd o geffylau. Roedd hyd yn oed ei fab yn gludwr i groser er efallai fod hyn gyda chert llaw yn hytrach na chyda cheffyl. |
![]() Cert ddanfodn The Emporium, Llandrindod, tua 1910 Amgueddfa Sir Faesyfed |
| 1891 Census | ||||||
| 3 George Street, Brecon | ||||||
| Name | Position in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh speaker |
| William Williams | Head | M | 48 | Coachman | Carmarthenshire Caio | Both |
| Ann Williams | Wife | M | 46 | Dressmaker | Carmarthenshire Talley | Both |
| William Williams | Son | S | 21 | Grocer's haulier | Carmarthenshire Llandingat | Both |
| Jane Williams | Dau | S | 19 | Domestic servant | Carmarthenshire Llandingat | Both |
| Daniel Williams | Son | S | 17 | General labourer | Carmarthenshire Llandingat | Both |
| John L Williams | Son | S | 16 | Tailor's apprentice | Carmarthenshire Llandingat | Both |
| Ann E Jones | Lodger | S | 15 | Scholar | Carmarthenshire Mothvey | Both |
| William W Vaughan | Lodger | S | 19 | Saddler | Breconshire Talgarth | English |
| 1891 Census | ||||||
| 13 Maendu Street, Brecon | ||||||
| Name | Position in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh speaker |
| Edwin Hill | Head | M | 54 | Sawyer | Hay Brecon | English |
| Margaret Hill | Wife | M | 53 | Laundress | Brecon | Both |
| David Hill | Son | S | 27 | Blacksmith | Brecon | English |
| William Hill | Son | S | 18 | Grocer's labourer | Brecon | English |
| Emily G Hill | Dau | 4 | Brecon | English | ||
| Edwin J Hill | Grandson | 9 | Brecon | English | ||

Gefail Stansbatch, Sir Faesyfed, 1930
Amgueddfa Sir Faesyfed
Roedd llawer o bobl yn gysylltiedig gyda darparu coetsys.