Powys: Diwrnod Ym Mywyd

1891

In English

Hafan

Addysg

Amodau Cymdeithasol

Bywyd yn y Cartref

Cyfraith a Threfu

Cymuned

Diwylliant

Gofal Iechyd

Gwaith

Powys: Y Pryd Hynny a Nawr

Trafnidiaeth


Mynegai


E-bost




Diwylliant ac Adloniant

Gwyliau yn Llandrindod

Roedd Llandrindod, yn yr un modd â threfi ffynhonnau eraill megis Caerfaddon, Cheltenham a Buxton, wedi tyfu mewn pwysigrwydd fel cyrchfan ymwelwyr a ffynhonnau iechyd yn ystod ail hanner y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Yn 1891, roedd gan y dref 9 gwesty a llety; yn ogystal, roedd 43 sefydliad gwely a brecwast yn darparu ar gyfer y nifer enfawr o ymwelwyr a fyddai'n dod bob blwyddyn, gyda'r rheilffordd railway[Linkto t_llantrain] yn dod â'r mwyafrif ohonynt i'r dref. Roedd lle ynddynt ar gyfer hyd at 2,600 o ymwelwyr ar unrhyw adeg, ac roedd 31,000 o ymwelwyr yn dod i'r dref bob blwyddyn.

View in Rock Golygfa ym Mharc y Creigiau
Golygfa ym Mharc y Creigiau, Llandrindod
Archifau Sir Powys

Gwesty'r Gwalia, Llandrindod,
Gwesty'r Gwalia, Llandrindod
Archifau Sir Powys

Yn Arweinlyfr Thomas i Landrindod yn 1891, mae'r awdur yn rhybuddio am y drafferth wrth ddod o hyd i lety yn ystod misoedd prysur yr haf:

". . . when the place is crowded and beds are at a premium, and have to be ordered and engaged weeks beforehand, or else the unfortunate votaries of pleasure have many discomforts to put up with and find that a carpeted floor or dining room table is the softest bed they can obtain for "love or money"."


BRYN AWEL, SOUTH CRESCENT.
PRIVATE HOTEL
and
BOARDING ESTABLISHMENT.
Situated on one of the highest points in Llandrindod Wells, with a fine south aspect, commanding an uninterrupted view of "Ye Olde Druid Circle," Temple Gardens, and the surrounding country.
CENTRALLY SITUATED.
Only a few minutes' walk from Station, Post Office, and all Mineral Springs.
HANDSOME DINING ROOM AND DRAWING ROOM.
Private Apartments (En Suite).
Smoking and Billiard Rooms. Tennis and Bowling Green.
PERSONAL SUPERINTENDENCE.
Tariff, on application to Mrs. JEFFREY JONES.

'Brynawel, South Crescent. PRIVATE HOTEL'
Hysbyseb ar gyfer Brynawel o
Arweinlyfr Thomas i Landrindod
Archifau Sir Powys


Mae holl arweinlyfrau poblogaidd y cyfnod yn canmol rhinweddau hinsawdd, cyfleusterau ac awyrgylch Llandrindod. Yn Arweinlyfr Heywood o 1891, rhoddir sicrwydd i ymwelwyr posibl:

". . . there will always be found a decent class of people here, chiefly of the middle class, professional and business people. A good sprinkling of clergy and dissenting ministers will also be found hob-nobbing together, and, for a time at any rate, living in unity, and one rarely visits Llandrindod without seeing a lot of literary or musical celebrities, and other well known people from all parts of Wales."

Mae darn o gyfrifiad 1891 am Westy'r Gwalia - a gynhaliwyd ym mis Ebrill y flwyddyn honno ac nid ynghanol prif dymor yr ymwelwyr - yn cadarnhau hyn:

1891 Census
Gwalia Hotel, Llandrindod
Name Position in
household
Marital
status
Age Occupation Place of Birth English/Welsh
speaker
Edward Jenkins Head M 54 Private hotel keeper Cardiganshire Llanvighangel-y-creddyn Both
Elizabeth Jenkins Wife M 54   Cardiganshire Llanbadarnfawr Both
Elizabeth Jenkins Niece S 24   Cardiganshire Llanvighangel-y-creddyn Both
Margaret Jones Serv S 25   Cardiganshire Emlyn-Henshafod Both
Laura Hughes Serv S 15   Breconshire Builth Both
Arthur Duggan Serv S 19 Barber Herefordshire Morton Jeffreys English
George Dobson Serv S 22   Cambridgeshire Ely English
Thomas Morris Visitor S 54 Sadler retired Montgomeryshire Llanllwchaiarn English
David Davies Visitor M 38 Poor rate collector Glamorganshire Cardiff Both
Clara N Davies Visitor M 29 Professor of music Glamorganshire Cardiff Both
Jennie Price Visitor S 27   Glamorganshire Cardiff English
Theresa H Asher Visitor S 19 Musical student Glamorganshire Cardiff English
Joseph Sykes Visitor M 31 Solicitor Cheshire Stockport English
William L Griffiths Visitor S 25 Architect Monmouthshire Blackwood Both

Lily Hanbury
Lily Hanbury
Archifau Sir Powys

Roedd Miss Lily Hanbury, yr actores Shakesperaidd, yn ymwelydd cyson iawn. Roedd hefyd wedi cael y prif ran fel 'Lady Windermere' yn nrama Lady Windermere's Fan gan Wilde a berfformiwyd gyntaf yn 1892.

Yn ôl pob golwg, y prif reswm dros ymweld â Llandrindod oedd i 'gymryd y dwr' yn y ffynhonnau mwynol - mater difrifol i bobl oes Fictoria oedd yn ymwybodol iawn o'u hiechyd. Ychydig iawn oedd i wahaniaethu rhwng ceisio sicrhau iechyd da a chael gwyliau. Serch hynny, roedd y dref yn cynnig mwy na manteision iechyd i ymwelwyr erbyn 1891.

Cerdyn post. Cymryd y dwr yn Llandrindod.
Cerdyn post. Cymryd y dwr yn Llandrindod.
"You can drink the waters all day for sixpence,
I wish it was the same with Beer."
Archifau Sir Powys

Roedd Llandrindod hefyd yn cynnig amrywiol weithgareddau hamdden, megis y llyn , chwaraeon, gwibdeithiau ac adloniant.


Llety'r Parkhouse, Llandrindod,
Lety Park House, Llandrindod
Amgueddfa Sir Faesyfed


¦ Mynegai ¦ Hafan ¦ Addysg ¦ Amodau Cymdeithasol ¦ Bywyd yn y Cartref ¦ Cyfraith a Threfin ¦
¦ Cymuned ¦ Diwylliant ¦ Gofal Iechyd ¦ Gwaith ¦ Powys: Y Pryd Hynny a Nawr Trafnidiaeth ¦
¦ Am y Prosiect ¦ Partneriaid ¦ Ffynonellau & Cydnabyddiaeth ¦ Llinell Amser - 1891 ¦ Llinell Amser - 2002 ¦