Ty Nantgwyllt, 1889
Archifau Sir Powys
Bywyd yn y Cartref
Teulu Lewis Lloyd
Roedd Teulu Lewis Lloyd yn dirfeddianwyr mawr led led Prydain, ac ymhlith eu heiddo ym Mhowys oedd Nantgwyllt yng Nghwm Elan
Yn gynharach yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, bu Shelley, y bardd, yn aros yn y ty hwn. Ceisiodd ei brynu, ond ni fu'n llwyddiannus. Cafodd Nantgwyllt ei foddi yn ddiweddarach pan adeiladwyr cronfeydd dwr Cwm Elan. Gellir gweld mwy am hyn ar dudalennau Prosiect Hanes Digidol Powys.
Ychydig sydd wedi'i ysgrifennu am deulu Lewis Lloyd eu hunain. Serch hynny, roeddent yn byw yn Nantgwyllt adeg cyfrifiad 1891.
| 1891 Census | ||||||
| Nantgwllt House, Llansantffriad Cwmdeuddwr | ||||||
| Name | Position
in household |
Marital status |
Age | Occupation | Place of Birth | English/Welsh
speaker |
| Robert Lewis Lloyd | Head | M | 55 | Barrister | Cardinganshire Llanigonmore | English |
| Mary Anne Jane Lewis Lloyd | Wife | M | 55 | Cardigan ? | English | |
| Robert Wharton Lewis Lloyd | Son | S | 25 | Articled clerk to solicitor | Cardigan Aberystwyth | English |
| James Edward Lewis Lloyd | Son | S | 20 | Radnor Cwmdauddwr | English | |
| Louisa Beatrice Lewis Lloyd | Dau | S | 23 | Radnor Cwmdauddwr | English | |
| Mary Anne Jane Lewis Lloyd | Dau | S | 19 | Breconshire Brecon | English | |
| Cecilia Joan Lewis Lloyd | Dau | S | 18 | Breconshire Brecon | English | |
| Gertrude M Constance Lewis Lloyd | Dau | S | 12 | Gloucester Cheltenham | English | |
| Charles H D Morland Lloyd | Visitor | S | 25 | Surgeon | Berkshire Abingdon | English |
| Edith Howlett Wilkinson | Visitor | S | 20 | Natal British Subject | English | |
| Annie Howlett Wilkinson | Visitor | S | 19 | ? British Subject | English | |
| Evan Roderick | Servant | S | 31 | Butler | Carmarthenshire Tally | Both |
| Eliza Anne Lloyd | Servant | S | 32 | Ladies maid | Norfolk Baildon | English |
| Laura Elinor Mitchell | Servant | S | 26 | House maid | Gloucester | English |
| Alice Leighton | Servant | S | 21 | House maid | Gloucester Pauntley | English |
| Jessie Tomkins | Servant | S | 21 | Laundry maid | Hereford Kington | English |
| Annie Davies | Servant | S | 19 | Kitchen maid | Carmarthen Cenarth | Both |
| Thomas Richard Mills | Servant | S | 17 | Footman | Radnor Nantmel | English |
| Alicia Hayes | Servant | Wid | 45 | Cook | Ireland Dublin | English |
Ymhlith y gwahanol bapurau o gasgliad Lewis Lloyd, roedd nifer o lyfrau nodiadau wedi'u hysgrifennu â llaw yn cynnwys rysetiau, meddyginiaethau cartref, tip y cartref, ffisig i gwn, a phatrymau gwau a chrosio.