Powys: Diwrnod Ym Mywyd

1891

In English

Hafan

Addysg

Amodau Cymdeithasol

Bywyd yn y Cartref

Cyfraith a Threfu

Cymuned

Diwylliant

Gofal Iechyd

Gwaith

Powys: Y Pryd Hynny a Nawr

Trafnidiaeth


Mynegai


E-bost




Cymuned

Cyngor Sir Frycheiniog


Neuadd y Sir yn Aberhonddu

Roedd cyfarfodydd y Cyngor Sir yn cael eu cynnal bob chwarter yn Neuadd y Sir yn Aberhonddu. Roedd 38 o gynghorwyr a henaduriaid y sir yn y cyfarfod ar 7fed Awst 1891 o dan gadeiryddiaeth Charles Evan Thomas. Un o'r cynghorwyr oedd John Russell Bailey, Bargyfreithiwr. AS. Etholwyd y cynghorwyr sir ar ôl Deddf Llywodraeth Leol 1888, pan sefydlwyd y cynghorau sir gyntaf. Cynhaliwyd eu cyfarfod cyntaf ar 7fed Chwefror 1889.

Byddai henaduriaid yn cael eu cyfethol - neu eu penodi trwy wahoddiad gan gynghorwyr eraill - i ddal swydd arbennig a oedd o'r un urddas â swydd y maer. Byddent yn ymddeol ar ôl cyfnod penodedig, a henaduriaid newydd yn cael eu cyfethol. Un o'r henaduriaid mewn swydd yn y cyfarfod hwn oedd William Jones Thomas o Lanthomas, Y Gelli.

Sêl wreiddiol Cyngor Sir Frycheiniog
Sêl wreiddiol Cyngor Sir Frycheiniog
Amgueddfa ac Oriel Gelf Brycheiniog

Roedd y cyfarfod ar 7 Awst 1891 yn nodweddiadol o gyfarfodydd y cyngor sir ar y pryd. Cafodd yr adroddiadau o amrywiol bwyllgorau eu darllen a'u mabwysiadu gan y Cyngor. Rhoddwyd ystyriaeth i ohebiaeth gan bartïon oedd â diddordeb, gan amrywio o ffurfio Cymdeithas Cyngor Sir i sefydlu ysgoloriaeth gerddorol i'r Ysgol Gerdd Frenhinol.

Roedd materion eraill yn cynnwys gwerthu tolltai, atgyweirio Pont Cefncoedcymmer, yswiriant, casglu trethi o Lanwrtyd oddi wrth bobl oedd yn creu rhwystr yn y ffordd gyda stondinau a bythod, sefydlu darlithoedd ar wersi amaethyddol a godro, ynghyd â chynigion amrywiol a gyflwynwyd na chafodd eu cyflawni.

Cyfrifon chwarterol oedd rhan fwyaf y cofnodion o bell ffordd. Roedd y rhain yn delio gyda thaliadau am gyflogau, treuliau, atgyweiriadau, trethi, talu benthyciadau a gofalu am wallgofdai i dlodion. Drwyddi draw, cyfanswm cyllideb y Cyngor am y chwarter oedd £3265/1/11.

Aeth swm mawr rhyfeddol o gyllideb y Cyngor ar gostau argraffu. Mae tendr a dderbyniwyd gan Edwin Davies yn rhoi syniad i ni o'r amrywiaeth o gyfrifoldebau a gyflawnwyd gan y Cyngor Sir ar yr adeg hwn.


Sir J R Bailey, Bart.
Charles Evan-Thomas

¦ Mynegai ¦ Hafan ¦ Addysg ¦ Amodau Cymdeithasol ¦ Bywyd yn y Cartref ¦ Cyfraith a Threfin ¦
¦ Cymuned ¦ Diwylliant ¦ Gofal Iechyd ¦ Gwaith ¦ Powys: Y Pryd Hynny a Nawr Trafnidiaeth ¦
¦ Am y Prosiect ¦ Partneriaid ¦ Ffynonellau & Cydnabyddiaeth ¦ Llinell Amser - 1891 ¦ Llinell Amser - 2002 ¦